Ben je slachtoffer van een narcistische relatie?

Narcistisch misbruik:

Als je te maken hebt met een narcistische persoon (ouder, partner, vriend (in) werkgever) kan het schadelijker voor je zijn, dan je in de eerste instantie in de gaten hebt. Op het moment dat je jezelf afhankelijk van deze persoon voelt is het moeilijk om de relatie te verbreken en adequaat je grenzen aan te geven.

Wat is narcisme:

Iemand met een narcistische stoornis heeft een obsessie voor zichzelf. Hij/zij vindt zichzelf geweldig en voelt steeds de noodzaak om bewonderd te worden en het beste te zijn. Zij kunnen niet verdragen dat ze een keer wat fout doen en geven dat ook niet toe. Anderen moeten er voor zorgen dat hij/zij deze bewondering krijgt. Bij het maken van een fout of vergissing ligt het altijd aan de ander en niet aan zichzelf. Mensen met een narcistische persoonlijkheidstoornis gebruiken en misbruiken anderen om hem/haar steeds het gevoel te geven dat hij/zij bewonderd wordt. Er is een onvermogen om zich in te leven in anderen. Vaak zijn het charmante mensen (voor anderen) en lijken hun leven op de rit te hebben. Zij manipuleren anderen en gebruiken hun macht. Zij voelen zich verheven boven anderen, vinden zichzelf geniaal en geven eigen zwaktes nooit toe en leggen de nadruk altijd op de zwakheid van de ander.

De oorzaak is ontstaan juist door een extreem minderwaardigheidsgevoel, waar ze een groot pantser omheen hebben gebouwd. Het pantser zorgt dat hun eigenwaarde onaantastbaar wordt en ze doen er alles aan om wat er mis gaat bij de ander neer te leggen. In therapie gaan zullen ze niet snel doen, omdat dit juist een aanval op hun eigenwaarde is. Zij hebben een onvermogen om te reflecteren op zichzelf.

Relatie met een narcistische partner:

De relatie met een narcistische partner te verbreken is moeilijk, omdat je jezelf afhankelijk hebt gemaakt van de liefde die je van hem/haar wilt ontvangen Je krijgt steeds terug dat het aan jou ligt waarom jullie relatie niet werkt. Als jij verandert dan komt alles goed. Soms lijkt die liefde er te zijn en op een ander moment voel je je weer gemanipuleerd. Dan blijf je hoop houden, maar de grensoverschrijding van emotioneel machtsmisbruik gaat door.

Opgroeien met een narcistische ouder:

Een kind is afhankelijk van de liefde en erkenning van de ouders. Als dit er niet is blijft het kind hoop houden en geeft zichzelf de schuld en ontwikkelt geen gezonde eigenwaarde.

NJ vertelt haar ervaring:

Mijn moeder zei regelmatig: ik ben je moeder, ik mag dat. En daarin ging ze ver.

Alles wie en wat ik was werd in beslag genomen, alles wat van mij had moeten zijn werd me afgenomen. Ervoor in de plaats kreeg ik de verantwoordelijkheid voor het geluk van mijn moeder. Maar, wat ik ook deed, niets was genoeg en de kleinste misser had de grootste gevolgen.

Het was met spijkers onder mn schoenen lopen op eieren. In een wereld waarin de regels voortdurend veranderden. Iedere zorgvuldige stap, ieder woord dat ik voorzichtig uitsprak was een potentiële ontsteking voor een emotionele- / woede-uitbarsting. Waarin alles wat en wie ik was zo effectief en overtuigend onderuit werd gehaald dat er niet veel meer dan complete verwarring over bleef. Maar met de zekerheid dat ik de dader was en mijn moeder het slachtoffer van mijn onzorgvuldigheid.

Ik heb geprobeerd te vechten, ik heb geprobeerd te vluchten. Maar deze pogingen resulteerden alleen maar in straf en in nog gemenere scheldpartijen en dreigementen. Hierdoor begreep ik al heel jong dat ik kansloos was tegenover deze machtige vrouw. Maar de werkelijkheid, dat mijn moeder domweg niet in staat is om van mij te houden, kon ik als kind niet verdragen. Ik kon het niet verklaren, want moeders houden van hun kinderen, zo werkt dat biologisch nu eenmaal. Dus mijn conclusie was dat het dan wel aan mij moest liggen. En zo ging ik geloven dat ik waardeloos was, dat ik geen liefde of vriendschap verdiende en ik leerde zo onzichtbaar mogelijk te worden. Ik overleefde in deze onzichtbare privé oorlog. Ik zweeg braaf over wat er zich in mijn leven afspeelde, deed vrolijk en blij, en gaf alles wat ik had voor het geluk van mijn ouders.

Het heeft me bijna alles gekost en mijn leven is een slagveld. Maar sinds ik het contact met mijn ouders heb verbroken komt er in ieder geval geen nieuw gif meer bij, en krijg ik de kans langzaamaan te helen en te ontdekken wie ik nu eigenlijk ben. Dat is niet perse makkelijk of zonder pijn, maar het creëert wel een toekomst waarin ik de baas ben over mij. En dat geeft een ademruimte die ik nooit eerder heb gehad!

Signalen van emotioneel misbruik

In de relatie met een narcistische persoonlijkheid loop je schade op. Je gaat steeds meer twijfelen aan jou zelfzekerheid.

Het kan je eigenwaarde volledig onderuit halen. Je voelt je steeds kleiner worden. Het is verstikkend, je gaat zelf geloven dat het allemaal aan jou ligt, het zet je gevangen in de relatie.

Het voelt alsof je nooit meer kunt gaan staan voor jezelf, je vergeet wie je eigenlijk zelf bent, omdat jouw gevoel steeds ondergesneeuwd  wordt.  Er wordt steeds gezegd en gedaan alsof jij het  mis hebt,  dat jouw visie niet klopt, dat jij het niet kunt,  dat je heel nodig van alles moet leren over jezelf en anders moet worden.

Steeds opnieuw proberen:

Iemand die belast is met een narcistische stoornis is toch ook een mens? Je bent geneigd heel tolerant te zijn/worden naar het gedrag (zeker als het gaat over een narcistische ouder of partner) .  Zij zijn in hun vroege jeugd niet op een gezonde manier gesteund bij het opgroeien.  Dat klopt het is een diepe wond, maar iedere volwassene is verantwoordelijk voor zijn eigen gedrag en als je niet wilt horen dat je grensoverschrijdend bezig bent dan is de enige weg: de relatie verbreken, zodat er jou geen schade meer wordt toegebracht.

Dat is heel pijnlijk, maar als diegene geen zelfreflectie heeft zul je steeds opnieuw vastlopen in de relatie met deze persoon.

Als je blijft hopen, kan dit ten koste gaan van je eigen gezonde ontwikkeling en kwaliteit van leven.

Vernedering, degradatie, niet mee tellen, veroordeling, bekritisering:

  • Word je belachelijk gemaakt in bijzin van anderen?
  • Wordt je geplaagd, sarcastisch behandeld om je te degraderen?
  • Als je reageert, wordt er dan gezegd” het was maar een grapje”
  • Wordt er vaak gezegd dat jouw gevoelens en mening verkeerd zijn?

Dominantie, controle, en schaamte:

  • Wordt je behandeld als een kind?
  • Ben je scheldpartijen, beledigende opmerkingen steeds aan het slikken
  • Wordt er gedreigd dat jij de relatie niet waard bent?
  • Wordt je voortdurend gecorrigeerd op je gedrag?
  • Heb je het gevoel overal toestemming om te moeten vragen?
  • Worden je uitgaven gecontroleerd?
  • Moet je jouw relaties met andere mensen verantwoorden?
  • Wordt je behandeld alsof jij inferieur bent aan hem/haar?
  • Moet je hem/haar altijd gelijk geven?
  • Wordt je voortdurend herinnert aan jouw tekortkomingen?
  • Maken ze jouw wensen altijd ondergeschikt en niet belangrijk?
  • Verwarring zaaien, omdat het soms lijkt alsof hij/zij jouw held is.

Begeleiding bij Praktijk op de Helling:

Dat je slachtoffer bent geworden in een narcistische relatie heeft herkenning en erkenning nodig. Vandaaruit gaan we samen kijken hoe jouw IK-gevoel schade heeft opgelopen en hoe je dit kunt herstellen. Als er een IK-gevoel is, kan er ook weer een NEE ontstaan en kun je dit gaan communiceren, zonder dat jij jezelf weer inlevert.

Je gaat je eigen bestaansrecht vorm geven op een gezonde manier.

Het is mogelijk om individuele sessies te doen. Ook geef ik samen met mijn collega Heleen de Winter groepstrainingen o.a. voor “Het Verdwenen Zelf” (netwerkgroep slachtoffers van narcisme)